Oʻzbekiston YaIM 2025-yil uchun qayta hisoblandi: 147 mlrd emas, 169 mlrd dollar

TURAN.NEWS tahririyati 3 daqiqa oʻqish

Oʻzbekistonning 2025-yildagi nominal yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 15 foizga oshirilib, 2126,8 trln soʻmga yetkazildi. Milliy statistika qoʻmitasi buni yangi iqtisodiy oʻsish emas, balki aniqroq hisob-kitob natijasi ekanini taʼkidlamoqda.

Oʻzbekiston YaIM 2025-yil uchun qayta hisoblandi: 147 mlrd emas, 169 mlrd dollar
Foto: Petar Milošević / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Milliy statistika qoʻmitasi 2017–2025-yillardagi yillik va choraklik YaIM koʻrsatkichlarini qayta koʻrib chiqdi. Yangilangan maʼlumotlarga koʻra, 2025-yilda nominal YaIM 2126,8 trln soʻmni (taxminan 169 mlrd dollar) tashkil etdi. Avval u 1849,7 trln soʻm (147 mlrd dollar) deb baholangan edi. Farq — 277,1 trln soʻm, yaʼni 15 foiz.

Qayta hisob-kitob aholi roʻyxati va qishloq xoʻjaligi roʻyxati natijalari hamda korxonalarning yangilangan hisobotlari asosida amalga oshirildi. Ish xalqaro standartlar va Xalqaro valyuta jamgʻarmasi (XVF) tavsiyalarini hisobga olgan holda olib borildi. Milliy statistika qoʻmitasi raisining oʻrinbosari Zoxidjon Ziyayev: «Bu iqtisodiyotda yangi oʻsish yuz berganini anglatmaydi», — deb izoh berdi.

Real oʻsish deyarli oʻzgarmadi

2025-yilda YaIMning real oʻsishi 7,7 foiz oʻrniga 7,8 foiz deb baholandi. Eng katta tuzatish 2022-yilga tegishli: 6,1 foizdan 6,4 foizga. 2024-yilda oʻsish surʼati avvalgidek — 6,7 foiz boʻlib qoldi. Aholi jon boshiga nominal YaIM 48,8 mln soʻmdan 55 mln soʻmga (3881 dollardan 4373 dollarga) oshirildi. 2025-yil uchun aholining oʻrtacha yillik soni 37,9 mln dan 38,7 mln kishiga qayta koʻrib chiqildi.

Nominal YaIM avvalgi yillar uchun ham oshdi: masalan, 2017-yilda — 15,7 foizga (427,6 trln soʻmgacha), 2024-yilda — 14,3 foizga (1754,7 trln soʻmgacha).

277 trln soʻmlik farq nimalardan tashkil topdi

Eng katta hissa korxona va tashkilotlar boʻyicha yangilangan maʼlumotlarga toʻgʻri keladi: 160,3 trln soʻm (57,9 foiz). Qishloq xoʻjaligi roʻyxati 80,4 trln soʻm (29 foiz), aholi roʻyxati 36,4 trln soʻm (13,1 foiz) qoʻshdi. Faoliyat turlari boʻyicha qoʻshilgan qiymat oshishining qariyb yarmi xizmatlar hissasiga — 138 trln soʻmga toʻgʻri keldi.

  • Uy-joy. Roʻyxat natijalariga koʻra, uy-joy fondi 734 mln kv. m oʻrniga 1,032 mlrd kv. m ekani aniqlandi — 298 mln kv. m ga koʻp. Egalari oʻzlari qurgan, ammo kadastrga kiritilmagan xonalar va binolar hisobga olindi. Bu xonadonlarning oʻz kuchi bilan qurilishi qiymatini (60,5 dan 80,7 trln soʻmgacha) va shartli hisoblangan ijara xizmatlarini (83,9 dan 112,5 trln soʻmgacha) oshirdi. Gap haqiqiy ijara toʻlovi yoki yangi soliq haqida ketayotgani yoʻq.
  • Qishloq xoʻjaligi. Avval hisobga olinmagan taxminan 985,4 ming gektar yer aniqlandi. Oʻsimlikchilik mahsuloti qiymati 243 dan 290,6 trln soʻmgacha oshdi. Shu bilan birga, yirik shoxli qoramollar soni baholari qariyb 2,3 mln boshga kamaytirildi, sut ishlab chiqarish avvalgidan 19,2 foiz, mol goʻshti 13,1 foiz past baholandi. Baliq ovlash hajmi 205,5 ming tonnadan 446,5 ming tonnaga qayta koʻrib chiqildi.
  • Savdo. 2026-yil 1-yanvardan hisobot shakllari oʻzgargach, savdo marjasi tushum, qayta sotish uchun xarid qilingan tovarlar qiymati va zaxiralar oʻzgarishi asosida hisoblanmoqda. 2025-yilda savdo xizmatlari hajmi 165,9 dan 260,1 trln soʻmgacha (+56,8 foiz) oshdi.
  • Qamrov. Statistikaga xorijiy kompaniyalarning doimiy muassasalari va ishlab chiqarish vakolatxonalari qoʻshildi — 36,5 trln soʻmlik mahsulot hajmida.

Hududlar va choraklar

Yalpi hududiy mahsulot barcha hududlarda oshdi — 7,6 foizdan 22,4 foizgacha. Eng koʻp oʻsish Samarqand viloyatida (+22,4 foiz), Jizzax (+21,7 foiz) va Surxondaryo (+21,2 foiz) viloyatlarida qayd etildi. Eng kam oʻsish Navoiy (+7,6 foiz) va Buxoro (+10,7 foiz) viloyatlariga toʻgʻri keldi.

Birinchi marta 2017–2025-yillar uchun YaIM qatori faqat jamlanma tarzda emas, alohida choraklar boʻyicha ham eʼlon qilindi. 2025-yil uchun: I chorakda 399,7 trln soʻm, II chorakda 534,9, III chorakda 560,3 va IV chorakda 631,9 trln soʻm. Hisob-kitobda XVF tavsiya etgan Denton usuli qoʻllanildi. Choraklik maʼlumotlar doimiy narxlarda ham tayyorlandi.

Bu nimani anglatadi

Milliy statistika qoʻmitasi yangi qayta koʻrib chiqish ehtimolini inkor etmadi: agar uy-joy fondi bozor narxlarida qayta baholansa, bu shartli ijaraga taʼsir qiladi. Milliy hisoblar boshqarmasi boshligʻi Umarjon Obidov buning uchun har bir viloyat boʻyicha koʻchmas mulkning bozor qiymati haqida toʻliq maʼlumot kerakligini aytdi.

TURAN.NEWS Telegramda Markaziy Osiyo yangiliklari eʼlon qilinishi bilanoq.
Obuna boʻlish